Slotspeech voorzitter Stijn Coppejans


Op de Cultuurhappening gaf uittredend voorzitter Stijn Coppejans de slotspeech. Hierin deed hij een oproep om meer middelen vrij te maken om het voortbestaan van COMEET te kunnen garanderen. 

De tekst van de speech kunt u hier nalezen:

Goede avond dames en heren,

Kunst en wetenschap is door de eeuwen heen verbonden geweest.

We denken daarbij aan de oude Grieken, maar het gaat veel verder terug en er zijn ook tal van recente verwijzingen, linken.

We zien die relatie in alles wat mooi is: in architectuur, design en in de oplossingen die worden verzonnen voor vaak complexe problemen.
We zien het hier: in AZ Alma. De plaats waar wetenschap haar meest concrete toepassing krijgt en waar, zoals we daarnet hoorden, kunst een integrale plaats in de directe omgeving van medewerker en bezoeker krijgt.

Ik wil dan ook AZ Alma bedanken voor de gastvrijheid, en Dokter Vermeersch voor zijn voorwoord.

Dames en Heren.
Wetenschappers ordenen, analyseren, ontrafelen, construeren en beheren. Kunstenaars doen hetzelfde, maar spellen beheren met een ‘g’.


Ik zie kunst en wetenschap elk als twee graadmeters: wetenschap is een indicator voor onze kennis, en kunst is een graadmeter van ons kunnen. En met ons kunnen bedoel ik: onze mogelijkheden, onze beweegruimte, onze vrijheid. Letterlijk: de vrijheid van u en ik. Al sinds de oudheid zit er in de kunstenaar de strijd om deze beweegruimte te verkennen en te verruimen. Steeds weer botsen kunstenaars bewust met de grenzen van wat kan en mag. Ze zijn de verruimers van de geest. De strijd die ze strijden is altijd emancipatorisch en is van levensbelang voor ons huidig denken.

Want sinds de eerste emancipatiegolf in de vorige eeuw ontstond ook de eerste openheid voor abstracte kunst. Voorheen waren kunstwerken verhalende of sfeerscheppende beelden met daarin ingrediënten die refereren naar dingen uit de echte wereld. Het ging over nabootsen en interpreteren.

De stap naar het abstracte was een enorme sprong in ons denken. Plots verschenen er dingen op doek die alleen konden zijn ontstaan in de ideeënwereld van één individu (bv. de Zweedse kunstenares Hilma of Klint). Persoonlijker kan het niet. Dit tot kunst verheffen wil zeggen: het erkennen van het individu als autonoom geëmancipeerd wezen. Sindsdien is onze intellectuele vrijheid er alleen maar exponentieel op vooruit gegaan.

Toch noem ik kunst en wetenschap slechts graadmeters, indicatoren van wie we zijn, wat we zijn en hoe vrij we zijn.

Maar: wat je ermee doet, dat is cultuur.

We herdenken onze geschiedenis door met archeologen en historici op pad te gaan.
We herbeleven verhalen dankzij de literatuur en we voelen oude weemoed en nieuw geluk in de muziek die wordt gespeeld.
Kennis opdoen en vrijheid van expressie. Dat is cultuurbeleving.
En het mooie is: we moeten geen wetenschapper of kunstenaar zijn om de culturele rijkdom te beleven, we moeten cultuur gewoon dicht bij onszelf brengen.

Dames en heren.
Toen ik zes jaar geleden het mandaat kreeg om voorzitter te worden van COMEET, vroeg AVS mij op die avond waarom ik dit heb gedaan. Wel, ik denk dat het die overtuiging moet zijn geweest. De overtuiging dat cultuurbeleving onze vrijheid borgt en het diepe geloof dat elke mens sterker in zijn schoenen staat als hij of zij in contact komt met wat we weten en at we kunnen. Jong, oud, arm of rijk.

COMEET voert al jaren een integraal beleid van samenwerking en openheid. Met 14 gemeenten, 8 medewerkers en letterlijk honderden vrijwilligers in het Meetjesland is COMEET pionier in Vlaanderen. Wij verzetten bakens en slagen erin om op een creatieve maar professionele manier onze gemeenten te versterken tot sociale en culturele bastions.
Kijk naar uw gemeente:

  • Staan er erfgoedborden?
  • Is er de laatste jaren een vergeten reus wakker geworden?
  • Is de herdenking van 100 jaar WOI niet ongemerkt voorbijgegaan?
  • Is uw dorp opnieuw bevrijd?
  • Zijn de digitale enen en nullen in de bibliotheek geslopen?
  • Staat de UiTkalender op de website?
  • Kreeg je een projectsubsidie?
  • Is er misschien al een UiTPAS of is hij in de maak?
  • Staat een foto van jouw grootmoeder op de erfgoeddatabank?

COMEET maakt geen cultuur. We brengen cultuur dichterbij en met ‘we’ bedoel ik wij allemaal.

Beste mensen,
Beste cultuurvrienden en -vriendinnen,
Met ‘we’ bedoel ik wij allemaal. Wij hebben dat gedaan. De honderden organisaties die lokaal elke keer weer een kiezel of een steen verleggen in ons Meetjeslands landschap. De wellicht duizenden vrijwilligers die daarvoor telkens weer klaar staan.

Toen de Raad van Bestuur zes jaar geleden aantrad, weet ik nog dat het een jaar goed spannend is geweest. Het dagelijks bestuur moest op zoek naar oplossingen voor enkele strakke en harde regels die ons werden opgelegd: de regionale organisaties moesten inkrimpen en besparen. Men wou door de ingewikkelde structuren heen terug het bos zien en ook COMEET kwam onder druk te staan. We zijn daar sterker uitgekomen. Met een bijzonder lage bijdrage van 0.3 euro per inwoner hebben we ons beleid toch nog kunnen versterken.

COMETERS zijn werkers, COMETERS zijn netwerkers, en COMETERS zijn idealisten. Dat heb ik gezien. Het zijn vernieuwers en mensen die niet inboeten op betrokkenheid en kwaliteit. Daarom mogen jullie allemaal de fiere eigenaars zijn van de Vlaamse Cultuurprijs die ons in 2016 werd uitgereikt! Het is een trofee voor iedereen die het positieve verhaal ziet. Het is een symbool voor kunnen en kennen, maar vooral voor doen.

Sinds 14 oktober is de existentiële stress voor ons als beleidsmakers er af: ons individueel lot is ondertussen gekend. Het mijne kende ik al langer, want na 18 jaar zetelen had ik al besloten om mij niet meer verkiesbaar te stellen. Maar net als zes jaar geleden komt er opnieuw een tijd van spanning voor de intergemeentelijke organisaties. De omstandigheden maken het wellicht nog zwaarder dan vorige keer: de provinciebijdrage voor de regiobib die we krijgen vervalt met de hervorming van de provincies. En ik kan u zeggen dat deze alleen al groter is dan de 0.3 euro per inwoner die de gemeentes nu bijdragen.

Willen we met COMEET blijven doen wat we doen, dan moeten we bij de gemeentes aankloppen voor een hogere bijdrage. Ik vraag dan ook aan de toekomstige bestuurders van de organisatie om de moed te hebben om de cijfers te tonen zoals ze zijn: COMEET verliest binnen één jaar de helft van haar regionale inkomsten. COMEET krijgt van de gemeentes vandaag minder dan een derde in vergelijking met andere intergemeentelijke cultuurinitiatieven in Vlaanderen. Maar ook: COMEET staat overal in de kijker als good practice, als organisatie met een grote slagkracht en performantie.

Aan de vrijwilligers en onze andere partners vraag ik om een doorgedreven engagement. Volg COMEET op en steun hen. Vraag in de cultuurraden naar de houding van uw toekomstig bestuur, kijk uw schepenen en burgemeesters in de ogen en overtuig hen van het belang van een gezamenlijk cultuurbeleid: misschien met uw woorden, maar nog beter met uw daden. Wees fier op wat je hebt gedaan en toon uw plannen voor morgen!

Het is mij een eer om afscheid te kunnen nemen van jullie in schoonheid. Met een organisatie die op punt staat en een team dat bergen heeft verzet. Ik dank het dagelijks bestuur en de raad van bestuur, de medewerkers en vooral u: partners en vrijwilligers van deze mooie organisatie.

Als afscheidsgeschenk geef ik nog een kunstwerkje dat is gemaakt door Gaston De Mey, een Eekloose kunstenaar die mij nauw aan het hart ligt. Hij is uniek in zijn stijl en zijn soort en voerde onbewust de strijd mee om ons denken te verruimen. Hang het in het kantoor en kijk ernaar met de gedachte dat elke vorm van cultuur een symbool voor vrijheid is.

Stijn Coppejans
Voorzitter COMEET

Gerelateerd aan dit bericht:

  • In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. 100 jaar later wordt dit eerste conflict op wereldschaal overal herdacht. Sporen van de Groote Oorlog zijn ook in het Meetjesland terug te…
  • Sinds 2005 zijn er in het Meetjesland 275 erfgoedborden met informatie over de bijzondere, soms verborgen erfgoedelementen in de gemeente of stad. De borden brengen het verhaal achter de historische…
  • Op dinsdag 22 maart 2016 vindt de 14de editie van De Nacht van de Geschiedenis plaats. In heel Vlaanderen organiseren de lokale Davidsfonds-afdelingen geschiedenisactiviteiten in het teken van Smaak. In…
  • In het kader van het project rond de nieuwe toeristische erfgoedborden in het Meetjesland zoekt COMEET, in samenwerking met Toerisme Meetjesland, een jobstudent die de bestickering van 231 erfgoedborden voor zijn…
  • Deze zomer herbestickeren jobstudenten Aline en Nancho de 275 toeristische erfgoedborden in het Meetjesland. De borden vertellen het verhaal achter historische locaties in het Meetjesland en helpen op die manier…