Jubileumeditie voordrachtenreeks ‘Geschiedenis van het Meetjesland’


Lezingreeks 2018De voordrachtenreeks Geschiedenis in het Meetjesland viert dit jaar haar Jubileumeditie: al 10 jaar slaan verschillende heemkringen de handen in elkaar voor een boeiende lezingenreeks. In 2018 doen ze dit met de nieuwe formule van panelgesprekken, met aandacht voor de thema’s wielersport, brouwerijen en bier, oorlogsmonumenten, legenden en literatuur.

De voordrachtenreeks 2018 is een organisatie van Historisch Genootschap van het Meetjesland, Vereniging voor Heemkunde in het Meetjesland, Heemkundige Kring Het Ambacht Maldegem, Heemkundige Kring Het Land van Nevele, Familiekunde Vlaanderen – regio Meetjesland, Heemkundige Kring Arthur Verhoestraete en COMEET/Erfgoedcel Meetjesland.

Alle voordrachten zijn gratis en starten om 10.30 uur. Meer info kan je bekomen bij Filip Bastiaen via 0498 85 55 70 of filip.bastiaen@appeltjes-meetjesland.org.
Overzicht voordrachten: 

  • Zondag 29/04: Wielersport, De Koperen Leeuw (Eeklo)
  • Zondag 27/05: Brouwerijen en bier, Kasteel van Wippelgem (Evergem)
  • Zondag 30/09: Oorlogsmonumenten Eerste Wereldoorlog, Sint-Adrianuskerk Adegem (Maldegem)
  • Zondag 04/11: Legenden, Kasteel van Poeke (Aalter)
  • Zondag 09/12: Bastiel De Craene en zijn poëziedagen, OC Merendra (Nevele)

Download de flyer of bekijk hieronder de verschillende voordrachten:

Zondag 29 april: Wielersport

Zondagvoormiddag 29 april 2018 om 10.30 uur, De Koperen Leeuw (Tieltsesteenweg 30, 9900 Eeklo)
Met Marc Van Hamme en Pieter De Reu, met inbreng van Peter Laroy, André Bollaert, Filip Bastiaen e.a.

De Nevelse familie Buysse, in 1896, door de Gentse fotograaf Archille Sacré-Smits. Collectie: Liberaal Archief, Gent

De Nevelse familie Buysse, in 1896, door de Gentse fotograaf Archille Sacré-Smits. Collectie: Liberaal Archief, Gent

Ook het Meetjesland kent reeds eeuwenlang sport en spel. Een voortrekkersrol bij het ontstaan van de wielersport was hier echter niet weggelegd. Of toch wel? Is de fiets geen Meetjeslandse uitvinding? Dat lijkt sterk overdreven. Toch vervaardigde de Maldegemse timmerman en meubelmaker Karel De Lille al in 1843 een trapwagen. Het ging nog niet om een trapwiel, maar de wentalas was wel gemeenschappelijk.

Naar het einde van de 19de eeuw wist velokoers de lokale bevolking wel te bekoren, toch gooide men het al vlug over een andere boeg: meer volks met acrobatie, aanleunend bij het rijke verleden van de volksspelen. Niet iedereen kon echter deelnemen: voor de grote massa bleef die nieuwigheid beperkt tot kijken, ook naar heuse fietsenstoeten. Was de wielersport niet de nieuwe paardensport?

Meetjeslandse wielrenners gingen al vlug tot de allerbesten behoren: Buysse (officieel Buyze), Haeck, De Waele, Foré, de gebroeders De Vlaeminck, de gebroeders De Vogelaere, de familie Planckaert, Rudy Dhaenens. Een beetje chauvinisme mag best. Supporters welkom!

Zondag 27 mei: Brouwerijen en bier

Zondagvoormiddag 27 mei 2018 om 10.30 uur, Kasteel van Wippelgem (Kramershoek 4, 9940 Wippelgem, Evergem).
Met Freddy Van Daele, Etienne Van de Walle, Hugo Notteboom, Pieter De reu en meer andere proevers …

Even verpozen met zythologen en verzamelaars die ons laten delen in de onvermoede rijkdom van het streekbier, deel van de biercultuur, die door Unesco werd erkend als immaterieel erfgoed.

Brouwerij De Schepper foto PDR

Brouwer De Zwaan (De Schepper) in Waarschoot-Beke, 1902-1934. Verz.: Pieter De Reu.

Brouwerijen en bier: meer dan water en een proces met toevoeging van diverse ingrediënten. Het bier van pakweg 400 jaar geleden is absoluut niet het bier van vandaag, voor zover we nog echt lokaal of regionaal gerstenat kennen. Veelal vervulde het de rol van min of meer zuivere drank of dorstlesser.

Brouwen betekent alvast grondstoffen. Hoe zit dit precies met het water van net aan het kerkhof? Geen gebrek aan lokaal graan, maar hop? Gegel dan maar.

Alcoholrijke dranken doen ook denken aan belastingen, aan rijke brouwers en stokers, aan gemeentepolitiek, aan herbergiers, aan stemrecht en liberalisme.

Het hoogtepunt van het lokale brouwwezen situeert zich kort voor de Eerste Wereldoorlog: in het Meetjesland waren toen maar liefst 92 brouwerijen actief, om maar te zwijgen van het aantal bierstekkers.

Enkele Meetjeslandse bieren kunnen worden geproefd, daarom is inschrijven vooraf noodzakelijk. Graag voor donderdag 24 mei via voorzitter@appeltjes-meetjesland.org

Zondag 30 september: Oorlogsmonumenten Eerste Wereldoorlog

Zondagvoormiddag 30 september 2018 om 10.30 uur, Sint-Adrianuskerk (Adegem-Dorp, 9991 Adegem)
Met Alex Dhondt, Jozef Dobbelaere, Hugo Notteboom, Filip Bastiaen, Paul Van de Woestyne e.a.

De herdenkingen van 100 jaar Eerste Wereldoorlog lopen ten einde, een gelegenheid om te kijken hoe men kort na de feiten met deze verwoesting, het deels omgooien van het maatschappelijk bestel en ook het menselijk leed omging.

Na de Eerste Wereldoorlog wilden misschien wel alle gemeentebesturen een aandenken voor hun gesneuvelden en andere oorlogsslachtoffers oprichten. Er circuleerden inschrijvingslijsten, er werden kredieten gestemd, grote kunstenaars aangesproken. Toch verliep niet alles zoals door sommigen gewenst: de middelen bleven beperkt, er werden namen vergeten, … Vaak op slechts enkele meters afstand verrees een tweede monument, nu in een kerk.

Er zijn ook andere gedenktekens: monumenten die een bepaalde veldslag herdenken, loutere grafmonumenten, heldenparken, zelfs nog een zeldzaam voor Duitse slachtoffers.

Heemkundigen schonken er al aandacht aan, maar een overzicht ontbreekt. Dit lijkt een ideaal moment om hieraan te verhelpen. Wie weet, komt er zelfs een publicatie.

Zondag 4 november: Legenden

Zondagvoormiddag 4 november 2018 om 10.30 uur, Kasteel van Poeke (Kasteelstraat 26, Poeke)
Met Elie Minjouw en inbreng van Jan Van de Casteele, Filip Bastiaen, Marc Martens e.a.

Wat is een legende? En een sage? Verteller-kunstenaar-onderwijzer Elie Minjouw weet ons te boeien met enkele spannende, ontroerende, huiveringwekkende, romantische (…) legendes lokale vorsers een stukje resultaat van jarenlang onderzoek.

Waterduivel Flabbaert

Waterduivel Flabbaert leefde echt in Knesselare, getuige deze kop, halverwege de 20ste eeuw gefotografeerd door Maurits Hooft. Verz. JVdC

Legenden: keuze genoeg. Sommige zijn overbekend, zoals die van Heerken van Maldegem, den Eeclooschen Herbacker en Veronica’s Kruis in Lotenhulle. Maar dan zijn er nog de volksverhalen over een kapel op paardenpoten, de kapellen van Ten Doorn in Kleit en Stoepe in Ertvelde, de eerste kerk in Knesselare en het verplaatsen van de Bellemse kerk, om maar te zwijgen van deze over den donkeren put, de dwaal- of stallichtes van de Aalterse Mostaardput, de Kloosterput in Bellem, de Klokkenput bij het Drongengoed, … En het houdt niet op: Uilenspiegel, Flabbaert, heksen en psoken, katten, honden en rare beesten (de Roste Muis in Sint-Laureins?) … Halen we er ook keizer Karel bij (en dan ook de naam van ons Meetjesland)? Dan misschien ook de Maldegemse Rietje Koane? Of Mietje Stroel uit Zelzate.

Zondag 9 december: 'GE ZIJT ALLEMAAL WELGEKOMEN' over Basiel De Craene en zijn poëziedagen

Zondagvoormiddag 9 december 2018 om 10.30 uur, OC Merendra (Hammeken 10 in Merendree (Nevele))
Door Prof. Dirk De Geest

Naar aanleiding van de 80ste verjaardag van de eerste poëziedagen in het kasteelpark van Ooidonk (Bachte-Maria-Leerne) verscheen vorig jaar bij het PoëzieCentrum een rijk geïllustreerd werk over de Vlaamse Poëziedagen van prof. Dirk de Geest, docent Moderne Nederlandse Letterkunde aan de KU Leuven, onder de titel ‘Ge zijt allemaal welgekomen’, Basiel De Craene en de Vlaamse Poëziedagen.

Wie denkt dat poëzie enkel vandaag op een podium gebracht wordt voor een breder publiek, zal verrast zijn te vernemen dat de Vlaamse Poëziedagen eertijds honderden (soms meer dan duizend) mensen op de been brachten, die urenlang luisterden naar kritische voordrachten en vooral naar het werk van dichters van uiteenlopende pluimage. Het initiatief was het levenswerk van een landelijke pastoor, Basiel de Craene, die zelf als schrijver actief was. Hij verwierf vooral bekendheid van 1937 tot aan zijn dood in 1956 met de organisatie van de Vlaamse Poëziedagen. Daarop kwamen dichters en belangstellenden bij elkaar om samen naar poëzie en lezingen te luisteren, eerst in Ooidonk en later te Merendree.

In een wervelende lezing, doorspekt met anekdotes neemt de spreker ons mee in het dagelijkse wel en wee  van de Meetjeslandse pastoor De Craene en zijn levenswerk.