Rituelen in de kijker: Erfgoeddag in het Meetjesland


2016_banner_336x280Zondag 24 april is het weer zover: Erfgoeddag. Met Rituelen als centrale thema kan je in Vlaanderen en Brussel naar heel wat boeiende erfgoedactiviteiten, ook in het Meetjesland!

Rituelen zijn van alle tijden en je vindt ze overal: bij jeugdbewegingen en verenigingen, in volkssporten zoals het krulbollen, in het Roomse katholieke leven of zelfs in het archief. Ook ons dagelijks leven en de verschillende levensfasen zijn doorspekt met rituelen, denk maar aan het nemen van een huwelijksfoto of aan de verschillende rouwrituelen die ons helpen om te gaan met de dood. En wist je dat er ook rituelen zijn waar planten centraal staan? Laat je op Erfgoeddag verrassen door deze grote en kleine rituelen in het Meetjesland (en daarbuiten)!

In het Meetjesland vinden 17 activiteiten plaats. Hieronder vind je een overzicht van alle activiteiten per gemeente. Daarnaast vind je het programma op www.erfgoeddag.be, in de UiTkrant april-mei of via de erfgoedapp.


ASSENEDE

Tentoonstelling: Bruiloftsklokken luiden. Honderd jaar trouwfoto’s in groot-Assenede.

Geen trouwfeest zonder trouwfoto. Vroeger keek het kersvers koppeltje in een studio een beetje ongemakkelijk in de lens. Later verzamelde de hele familie volgens een vast stramien rond het koppel voor een groepsfoto. Vandaag zijn trouwfoto’s vaak losser en spontaner. Ontdek op deze tentoonstelling hoe dit ‘gelukkigste moment’ door de jaren heen vereeuwigd wordt.

  • Waar: kerk van Boekhoute, Boekhoutedorp 2
  • Wanneer: van 10 tot 18 u.
  • Contact Erfgoeddag: 0474 97 03 15
  • Organisatie: HK De Twee Ambachten

 

Foto: Fernand Gilson, onderwijzer in Assenede, en Julienne Dauwe. Zij trouwden op 27 juli 1937. Collectie: Frans De Decker


EEKLO

De dood is onvermijdelijk. Hoe gingen mensen vroeger om met hun verdriet en welke rituelen hielpen het verlies verwerken? Op 24 april is de hele site van de Huysmanhoeve in rouw gehuld. Je krijgt er een unieke kijk op de evolutie van rouwrituelen uit het Meetjesland (en daar voorbij).

Tentoonstelling: Rituelen van de dood

  • Waar: Huysmanhoeve (zolderkamer en beste kamer), Bus 1
  • Wanneer: van 10 tot 18 u. | de tentoonstelling in de zolderkamer loopt nog tot 30 juni 2016
  • Contact Erfgoeddag: 0472 68 78 98
  • Organisatie: VVV Eeklo en Marc Dauwe i.s.m. Cultuurdienst Eeklo, Plattelandscentrum Meetjesland en Provincie Oost-Vlaanderen

Getuigenissen: Doodsrituelen over de grenzen heen

  • Waar: Huysmanhoeve (Paardenstal), Bus 1
  • Wanneer: van 10 tot 18 u.
  • Contact Erfgoeddag: 0472 68 78 98
  • Organisatie: Wijkcentrum De Kring i.s.m. Cultuurdienst Eeklo, Plattelandscentrum Meetjesland en Provincie Oost-Vlaanderen

Lezing: Rituelen van de dood

Lezing door Marc Dauwe

  • Waar: Huysmanhoeve (zolder), Bus 1
  • Wanneer: lezing om 14 u. en om 16 u.
  • Contact Erfgoeddag: 0472 68 78 98

Koffietafel 

Ontdek verschillende proevertjes aan de koffietafel en maak zo kennis met de verschillende gebruiken bij dit ritueel. Deze activiteit wordt opgeluisterd met het Requiem van Mozart door het strijkkwartet Les Violons d’été.

  • Waar: Huysmanhoeve (Open Wagenhuis), Bus 1
  • Wanneer: van 13 tot 14 u.
  • Contact Erfgoeddag: 0472 68 78 98
  • Organisatie: Culinair Genootschap Meetjesland en Wijkcentrum De Kring i.s.m. Cultuurdienst Eeklo

EVERGEM

Tentoonstelling en live demonstraties: Winnaars hebben krulbollen die blinken

Wie denkt dat krulbollen enkel draait rond techniek, heeft het mis. Ook binnen het krulbollen bestaan er rituelen die geluk afdwingen of het ongeluk proberen verdrijven: starten met een goed opgepoetste bol, de toss nooit zelf uitvoeren en enkele keren op de staak tikken voor je aan de beurt bent. In en rondom de molen van Doornzele ontdek je welke rituelen de ervaren rotten gebruiken om het geluk aan hun zijde te krijgen. Met live demonstraties bij de tentoonstelling!

  • Contact Erfgoeddag: 0476 46 60 02
  • Wanneer: van 10 tot 18 u.
  • Waar: in en rond de Molen Doornzele, Doornzele Dries
  • Organisatie: Belgische Krulbolbond vzw i.s.m. Gemeente Evergem

KAPRIJKE

Lezing: Een beetje raar? Kruidige rituelen van de heksen

Op 1 mei geven mensen lelietjes-van-dalen aan geliefden. Christelijk geluk wordt vaak bezegeld met bloemen of kruiden. Kennis over genezende, rituele planten is een wetenschap die ver terug gaat. Vrouwen die genezende kruiden gebruiken werden vroeger heksen genoemd. Martine Van Huffel is een bekende herboriste en schenkt tijdens deze lezing een unieke blik op rituelen van vroeger en nu waar planten centraal staan.

Foto: bezem en kruiden. Collectie: Martine Van Huffel

  • Waar: Galerie Stadhuis, Plein 1
  • Wanneer: om 10 u.
  • Contact Erfgoeddag: 09 323 90 54 | Reserveren kan via toerisme@kaprijke.be
  • Organisatie: Gemeente Kaprijke i.s.m. de Cultuurraad en mevrouw Martine Van Huffel

LOVENDEGEM

Tentoonstelling: Archief Lovendegem

Onze belangrijkste rituelen gaan gepaard met de geboorte, het huwelijk en het overlijden. Hoewel de rituelen onderling sterk verschillen hebben ze één ding gemeen: je vindt ze terug in het archief.  Duik op Erfgoeddag in de bevolkingsregisters, bezoek de tentoonstelling en kom alles te weten over deze rituelen!

  • Waar: Raadzaal, Kasteeldreef 72
  • Wanneer: van 10 tot 12 u. en van 14 tot 17 u. | ook op 23 april van 14 tot 18 u.
  • Contact Erfgoeddag: cultuur@lovendegem.be, 09 270 70 13
  • Organisatie: Gemeentebestuur Lovendegem i.s.m. Werkgroep Archief

Demonstratie: Volksspelen en hun rituelen

Volkssporten zijn sporten die een hele lange traditie kennen. Kom tijdens Erfgoeddag kennismaken met de verschillende volkssporten in Lovendegem, zoals de duivensport, boogschieten, vinkenzetten, krulbollen en petanque. De Petanqueclub Vinderhoute, Krulbolders Gilde, Duivenmaatschappij Recht voor iedereen en de Vinkenzetters laten je kennismaken met deze volkssporten en hun tradities. Waag jij ook je kans?

  • Waar: Sportcomplex Lovendegem, Sportstraat 24
  • Wanneer: van 13.30 tot 16 u.
  • Contact Erfgoeddag: 09 270 70 13
  • Organisatie: Gemeentebestuur Lovendegem i.s.m. enkele erfgoedverenigingen en de socio-culturele raad

MALDEGEM

Demonstratie: Rituelen in het archief

Wie in een archief werkt, voert dagelijks rituelen handelingen uit – stuk voor stuk onmisbaar voor een goede omgang met archiefstukken. Op Erfgoeddag tonen de vrijwilligers van het Gemeentelijk Archief hoe het opschonen, schiften, inventariseren, digitaliseren, beschrijven, scannen en verpakken in zijn werk gaat. Ze tonen je ook hoe het historische en toekomstige archieferfgoed optimaal bewaard en ontsloten wordt. En wist je dat je in het archief ook terecht kan voor de bewaring van jouw verenigingsarchief?

  • Waar: Leeszaal gemeentelijk archief, Bloemestraat 45
  • Wanneer: van 10 tot 18 u.
  • Contact Erfgoeddag: 050 72 86 21
  • Organisatie: Gemeentearchief Maldegem i.s.m. Erfgoedcomité Maldegem

Maldegemse verenigingen en hun rituelen

EGD_Maldegem_Verenigingsvlaggen_VlagNutEnVermaakRituelenmarkt
Maak kennis met de verschillende Maldegemse verenigingen op een ‘rituelenmarkt’ en ontdek een brede waaier aan rituelen die ook vandaag nog in ere worden gehouden. Foto’s, memorabilia, vlaggen, films en dia’s illustreren de rituelen van de Maldegemse verenigingen.

Scanmoment voor verenigingen
tussen 13 en 17 u.
Verenigingen krijgen de mogelijkheid om oude foto’s en documenten met betrekking tot rituelen te laten scannen. Zo blijven ze bewaard voor komende generaties!

Foto: viering 50 jaar Koninklijke Muziekmaatschappij Nut en Vermaak, 1897-1947. Collectie: Gemeentearchief Maldegem

Tentoonstelling: Met vlag en wimpel
Verenigingen dragen sinds mensenheugenis hun vlag hoog in het vaandel. Het zijn belangrijke stukjes erfgoed: ze vertellen een kleurrijk verhaal over de geschiedenis, de waarden en de inspiratie van de vereniging en behoren tot de verenigingsrituelen. Tijdens deze tentoonstelling ontdek je de oude en huidige vlaggen van Maldegemse verenigingen.

  • Waar: Loods gemeentelijke technische dienst, Bloemestraat 45
  • Wanneer: van 10 tot 18 u. | scanmoment tussen 13 en 17 u.
  • Contact Erfgoeddag: 050 72 86 21
  • Organisatie: Het Gemeentelijk Erfgoedcomité i.s.m. Raad van Elf, Studentenclub Maldo, Landelijke Gilde Adegem, Camera Obscura, HK Het Ambacht Maldegem en Erfgoedcel Meetjesland

Overgangsrituelen in Maldegem

Tentoonstelling: de eerste communie toen en nu

De eerste heilige communie, of kortweg eerste communie, is in de Rooms-katholieke Kerk de feestelijke gelegenheid dat iemand voor het eerst nadert tot de eucharistie. De eerste communie maakt deel uit van de initiatiesacramenten (doopsel, eucharistie en vormsel). In een kleine tentoonstelling schetst Gezinsbond Adegem aan de hand van herinneringsprentjes, communiefoto’s, feestmenu’s, … de evolutie van het eerste communiegebeuren.

Film/ expo: kledij tijdens hoogtepunten van het kerkelijk jaar

Bij elk sacrament-hoogtepunt binnen het kerkelijk jaar hoort een gepaste outfit, vroeger meer dan nu. De verschillende KVLV-afdelingen van Maldegem wijdden er een paar jaar terug een modeshow aan, waarvan op Erfgoeddag de film wordt vertoond. Er zullen ook een aantal van deze kledingstukken worden tentoon gesteld.

  • Waar: Loods gemeentelijke technische dienst, Bloemestraat 45
  • Wanneer: van 10 tot 18 u.
  • Contact Erfgoeddag: 050 72 86 21
  • Organisatie: Het Gemeentelijk Erfgoedcomité i.s.m. Gezinsbond Adegem, KVLV Adegem en plaatselijke afdelingen KVLV

NEVELE

Tentoonstelling: Rituelen uit de tijd van het rijke Roomse leven in en rond de kerk van Poesele

Wie kent de rituelen bij de toediening van de sacramenten? En wat deed men om het onheil te bezweren en het kwade te verdrijven? Of wie kent nog ‘Poesele nuchting’, of weet nog waarom men een kapel op paardenpoten bouwde? Waarvoor gebruikte men paasnagels, en wat is ‘persjonkelen’? In deze tentoonstelling maak je kennis met de rituelen uit de tijd van het Roomse leven in en rond de kerk van Poesele. Voor de ouderen onder ons een verre herinnering, voor de jongeren een nieuwe kennismaking.

  • Waar: Sint-Laurentiuskerk, Poeseledorp 1
  • Wanneer: van 10 tot 12 u. en van 14 tot 18 u. met doorlopend gidsbeurten | tentoonstelling nog tot 8 mei telkens op do, vrij en zo van 14 tot 18 u. Op zo 8 mei ook van 10 tot 12 u.
  • Contact Erfgoeddag: bollaert.andre@telenet.be of 09 371 368 63
  • Organisatie: Heemkring Het Land van Nevele i.s.m. Kerkfabriek Sint-Laurentius Poesele en Cultuurdienst gemeente Nevele

ZELZATE

Presentatie: De tijdscapsule van de Zelzaatse jeugdbewegingen

Van totemnamen tot uniformen, van heldenverhalen over vlaggenroven tot vierkantformaties. De Zelzaatse jeugdverengingen Chiro Samjolé, Chiro Brug, Scouts en Gidsen Vuurtorengroep, FOS De Kievit, de jeugdbrandweer en de jeugdverbroedering maakten een tijdscapsule over hun favoriete rituelen. Ontdek hun verhalen en getuigenissen op Erfgoeddag via de lokale radiozender ZRO (FM 102.6) en op www.jeugdzelzate.be.

  • Organisatie: Jeugd en Cultuurdienst gemeente Zelzate en de Heemkundige Kring Selsaete

ZOMERGEM

Presentatie: Over sjorren en vendelen: rituelen in de jeugdbeweging

EGD_ZomergemJeugdbewegingen zitten vol rituelen. Een spel dat al jaren wordt gespeeld, de beginformatie, liedjes,… Ook in KSA Oepites en KLJ Zomergem zijn er veel gebruiken die al jaren meegaan. Verschillende generaties vertellen aan de hand van beeldmateriaal over het heden en verleden van deze rituelen én demonstreren een aantal typische activiteiten.

Foto: Zingende knapen. Bron: “Knapenboek van K.S.A.-Jong-Vlaanderen”, 1943.

  • Waar: Gemeenschapscentrum ’t Schaapstuk, Luitenant Dobbelaerestraat 14c
  • Wanneer: presentaties van 10 tot 12 u. | spel voor de KSA en KLJ om 14 u.
  • Contact Erfgoeddag: 09 218 95 50
  • Organisatie: Cultuur- en Erfgoedgroep Zomergem i.s.m. de gemeentelijke jeugddienst, KSA Oepites Zomergem, KLJ Zomergem en de jeugdraad Zomergem

 

Ook te beleven op Erfgoeddag: eerbetoon aan Eddy Wally

MietjeStroelMietje Stroel, het plassende meisje uit steen en de bekendste inwoonster van Zelzate, krijgt op zondag 24 april het manteltje van Marina Wally. Dit als eerbetoon aan haar overleden vader: Eddy Wally, “The Voice of Europa”

  • Waar: Museum Mietje Stroel, ‘t Klooster, Kerkstraat 64a, Zelzate
  • Wanneer: om 13.30 u.

Tijdens Erfgoeddag zijn Museum Eddy Wally en Museum Mietje Stroel open van 14 tot 17 u.

 

 

 

 

 

Gerelateerd aan dit bericht:

  • Elke eerste zondag na de paasvakantie vindt de Erfgoeddag plaats. Erfgoeddag is een heel bijzondere dag. Het is de hoogdag van het cultureel erfgoed, dat is het roerend en immaterieel…